Thursday, 2 July 2026

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६

शेतकऱ्यांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वाकांक्षी योजना #शेतकरीकर्जमुक्ती #कर्जमुक्तीयोजना2026 #महाराष्ट्रशासन #शेतकरी #Maharashtra

Wednesday, 1 July 2026

विशेष लेख… मक्यावरील लष्करी अळी आणि बीज प्रक्रिया व्यवस्थापन

मागील काही हंगामांपासून मका पिकावर फॉल आर्मीवर या लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव होत आहे. मका पिकाची पेरणी ही बीज प्रक्रिया करून केल्यास सुरुवातीपासूनच या किडीचा प्रादुर्भाव टाळता येईल. या किडीचे व्यवस्थापन पुढीलप्रमाणे करता येईल. - स्वच्छता मोहीम राबवावी तसेच खताचा अतिरिक्त वापर करू नये. - लवकर पक्व होणाऱ्या वाणाची निवड करून लवकर पेरणी करावी व याचा गाव किंवा विभागीय पातळीवर अवलंब करावा. - मका बियाण्यास सायंट्रेनिलिप्रोल १९.८ अधिक थायोमेथोक्झाम १९.८ टक्के एफएस २.३८ मिलि प्रति किलो या प्रमाणे बीज प्रक्रिया करावी. - पिकाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत एकरी २० याप्रमाणे पक्षी थांबे उभारावे (३० दिवसापर्यंत). - मका आणि उडीद/ मूग/तूर आंतरपीक घ्यावे. - मका पिकासभोवताल सापळा पीक म्हणून हायब्रीड नेपियरच्या ३ ते ४ ओळी पेराव्या व त्यावर प्रादुर्भाव दिसताच कीटकनाशकाची शिफारशीनुसार फवारणी करावी. - सर्व्हेक्षणाकरिता शेतात ५ कामगंध सापळे प्रति हेक्टरी उभारावे, पतंगांची संख्या ३ पतंग/ कामगंध सापळा या प्रमाणात आढळताच पतंग मोठ्या प्रमाणावर नष्ट करण्यासाठी २० प्रति हेक्टरी कामगंध सापळ्यांचा वापर करावा. सापळे पिकाच्या उंचीपेक्षा दीड फुट उंचीवर व प्राधान्याने सुरुवातीच्या पोंगे अवस्थेत लावावे. - पतंगांची संख्या ३ पतंग/ कामगंध सापळा अशी आढळताच ट्रायकोग्रामा प्रेटिओसम या परोपजीवी कीटकांची दर आठवड्याने एकरी ५० हजार अंडी याप्रमाणे शेतात सोडावे. त्यानंतर ३ ते ४ दिवस रासायनिक कीटकनाशकाची फवारणी करू नये. - पिकाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत पानावरील समूहात दिसलेली अंडी किंवा अळ्यांचा समूह असलेली प्रादुर्भावग्रस्त पाने (पांढरे चट्टे असलेली) अंडी/ अळ्यासंहित नष्ट करावी. - प्रादुर्भाव दिसताच प्रादुर्भावग्रस्त पोंग्यांमध्ये कोरडी वाळू टाकावी. - उगवणीनंतर १० ते १५ दिवसांनी या अळीचा प्रादुर्भाव सुरू होतो. सुरुवातीला पानातील हरित लवक खाऊन पानावर पांढरे लांबट पट्टे, रेषा किंवा ठिपके दिसतात. त्याचवेळी जैविक कीटकनाशकाची फवारणी करावी. - बॅसिलस थुरिजीअसीस व कुर्सटाकी २० ग्राम/ १० लि. पाणी किंवा ४००० ग्राम/ एकर याप्रमाणे फवारणी करावी. - अंड्यांची उबवण क्षमता कमी करण्यासाठी व सूक्ष्म अळ्यांच्या नियंत्रणासाठी ५ टक्के प्रादुर्भाव असल्यास, ५ टक्के निंबोळी अर्क किंवा अझाडिरेक्टिन १५०० पीपीएम, ५० मिलि प्रति १० लिटर याप्रमाणे फवारणी करावी. - रोप ते सुरुवातीची पोंगे अवस्था (उगवणीनंतर ३ ते ४ आठवड्यांनी)- ५ टक्के प्रादुर्भावग्रस्त झाडे आढळल्यास फवारणी करावी, मध्यम ते उशिरा पोंगे अवस्था (उगवणीनंतर ५ ते ७ आठवड्यांनी)- मध्यम पोंगे अवस्थेमध्ये १० टक्के पोंग्यामध्ये प्रादुर्भाव तर उशिरा पोंगे अवस्थेमध्ये २० टक्के पोंग्यामध्ये प्रादुर्भाव आढळल्यास फवारणी रावी, गोंडा ते रेशीम अवस्था (उगवणीनंतर ८ आठवड्यांनी)- फवारणीची गरज नाही परंतु १० टक्के कणसांमध्ये प्रादुर्भाव आढळल्यास फवारणी करावी. - ज्यांनी बीज प्रक्रिया केली नसेल त्यांनी या किडीच्या व्यवस्थापनासाठी उगवणीनंतर १२ ते १५ दिवसांनी फवारणीसाठी क्लोरन्ट्रनिलीप्रोल ९.३ टक्के प्रवाही अधिक लॅबडासायहेलोथ्रीन ४.६ टक्के झेडसी प्रवाही, ५.१२ मिलि किंवा क्लोरन्ट्रनिलीप्रोल १८.५ टक्के प्रवाही एससी ४.३२ मिलि किंवा इमामेक्टिन बन्झोएट ५ टक्के एसजी, ८ ग्राम किंवा इमामेक्टिन बन्झोएट ५ टक्के अधिक ल्युफेनुरॉन ४० टक्के डब्ल्यूजी, १.६ ग्राम किंवा थायोडिकर्ब ७५ टक्के डब्ल्यूपी २० ग्राम किंवा नोव्हाल्युरॉन ५.२५ टक्के अधिक इमामेक्टिन बेन्झोएट ०.९ टक्के प्रवाही एससी, ३० मिलि प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. चाऱ्यासाठी घेतलेल्या मका पिकावर कुठल्याही प्रकारची फवारणी करू नये. त्याऐेवजी जैविक कीटकनाशकांचा वापर करावा. - वर दिलेली कीटकनाशकाची मात्रा ही साध्या न्यापस्याप स्पेअरसाठी शिफारशीत असून, पॉवर स्प्रेने फवारणी करायची असल्यास कीटकनाशकांची मात्रा तिप्पट करावी. डॉ. डी.बी. उंदीरवाडे विभाग प्रमुख कीटकशास्त्र विभाग डॉ. पंकृविदे अकोला

कृषी यांत्रिकीकरण योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांना अनुदान पात्र लाभार्थ्यांची संख्या १६,२२१

नागपूर, दि. १ : कृषी यांत्रिकीकरण योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना कृषी विभागातर्फे कृषी अवजारांसाठी अनुदान देणे सुरू झाले असून, यात १६२२१ पात्र लाभार्थी आहेत. कृषी विभागामार्फत राज्यात कृषी यांत्रिकीकरणा अंतर्गत केंद्र पुरस्कृत कृषी यांत्रिकीकरण उपअभियान, राष्ट्रीय कृषी विकास योजना कृषी यांत्रिकीककरण, राज्य पुरस्कृत कृषी यांत्रिकीकरण या योजना महाडीबीटी पोर्टलवर राबविल्या जात आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने ट्रॅक्टर, पॉवर टिलर, स्वयंचलित यंत्रे, ट्रॅक्टरचलित अवजारे, पीक काढणीपश्चात अवजारे, प्राथमिक प्रक्रिया अवजारे, पीक संरक्षण अवजारे, भाडे तत्त्वावरील सेवा सुविधा केंद्र करणे या घटकांना लाभ देण्यात येतो. या यंत्र अवजारांसाठी सर्वसाधारणपणे किमतीच्या ४० ते ५० टक्के किंवा केंद्र शासनाने घोषित केलेली उच्चतम अनुदान मर्यादा यापैकी कमी असेल ते याप्रमाणे अनुदान देण्यात येते. २०२५-२६ मध्ये महाबीडीटी पोर्टलवर कृषी यांत्रिकीकरणासाठी अर्ज करणाऱ्या लाभार्थ्यांची प्रथम अर्ज करणाऱ्यास प्राधान्य पद्धतीने १,६८,११५ अर्जांची निवड करण्यात आली होती. सर्व लाभार्थ्यांना कागदपत्रे अपलोड करण्यासाठी पुरेसा वेळ देण्यात आला होता. विहित कालावधीत कागदपत्रे अपलोड न केल्याने १,४१,३५२ अर्ज रद्द करण्यात आले. त्यामुळे १६,६५९ लाभार्थ्यांना पूर्वसंमती प्रदान करण्यात आली आहे. त्यापैकी १६,२२१ लाभार्थ्यांनी यंत्रे- अवजारांची खरेदी करून त्यांची देयके अपलोड केली आहेत. या लाभार्थ्यांसाठी सन २०२५- २६ मध्ये वरील तिन्ही योजनांतर्गत एकूण ६५७९.७२५ लक्ष रुपये इतका निधी वितरित करण्यात आलेला आहे. तसेच २०२६-२७ मध्ये तिन्ही योजना मिळून १६१९.४०८ लक्ष रुपये इतका निधी प्राप्त झाला असून, प्रक्रियेत असलेल्या लाभार्थ्यांना अनुदान देण्याची कार्यवाही सुरू असल्याचे विभागीय कृषी सहसंचालक नागपूर विभाग यांनी कळविले आहे. 000000

विधानभवनात माजी मुख्यमंत्री स्व.वसंतराव नाईक यांना अभिवादन

नागपूर, दि. १ : महाराष्ट्र राज्याचे माजी मुख्यमंत्री व कृषीतज्ञ स्व.वसंतराव नाईक यांची जयंती आज विधानभवनात साजरी करण्यात आली. विधानभवन प्रांगणात आयोजित कार्यक्रमात माजी आमदार ॲड.निलय नाईक यांनी स्व. वसंतराव नाईक यांच्या पूर्णाकृती पुतळ्यास पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन केले. सार्वजनिक बांधकाम विभागाचे मुख्य कार्यकारी अभियंता शिवाजी माने,अधीक्षक अभियंता नीता ठाकरे,विधानभवनाचे कक्ष अधिकारी कैलास पजारे यांच्यासह विविध क्षेत्रातील मान्यवर यावेळी उपस्थित होते.उपस्थितांनीही पुतळ्यास पुष्प अर्पण करून अभिवादन केले. 00000

माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांना विभागीय आयुक्त कार्यालयात अभिवादन

नागपूर, दि. १ : महाराष्ट्र राज्याचे तिसरे मुख्यमंत्री व कृषीतज्ञ वसंतराव नाईक यांची जयंती आज विभागीय आयुक्त कार्यालयात साजरी करण्यात आली. आयुक्तालयात आयोजित कार्यक्रमात सामान्य प्रशासन अपर आयुक्त प्रदीप कुलकर्णी यांनी वसंतराव नाईक यांच्या प्रतिमेला पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन केले. उपस्थित अधिकारी- कर्मचाऱ्यांनी प्रतिमेस पुष्प अर्पण करून अभिवादन केले. 00000